Tuyển tập bí kíp giúp bạn chơi piano có hồn hơn

Chơi piano nếu chỉ đánh đúng nốt mà không thả hồn vào bản nhạc sẽ khiến phần trình diễn trở nên đơn điệu, thiếu sinh động và kém truyền cảm, nhưng làm thế nào để chơi piano có hồn hơn? Không có gì khó nếu bạn thuộc nằm lòng bộ bí kíp bao gồm các kỹ thuật sau đây:

  • Chọn tốc độ nhịp (tempo) phù hợp tùy theo điệu nhạc của bài hát, phải tập chơi cho đúng nhịp, nhấn vào các phách mạnh và mạnh vừa ở phần đệm tay trái thông qua máy đập nhịp (metronome) hay tập đạp chân trái theo nhịp. Tập được điều này sẽ giúp cho giai điệu tay phải có thể hòa quyện với phần đệm ở tay trái nhịp nhàng hơn. Giữ tốc độ nhịp ổn định trong từng đoạn nhạc của bài hát để tempo không bị chạy nhanh hơn hay chậm hơn. Tuy nhiên, khi chuyển từ phiên khúc qua phần điệp khúc cao trào, có thể xem xét tăng một ít tempo để tạo sự tươi vui, tùy theo nội dung của bài hát.
  • Đánh lơi một ít phần giai điệu của tay phải (đặc biệt là ở các tiết điệu chậm như boston, ballads, slow rock) dù vẫn đảm bảo đúng nhịp cho phần đệm tay trái thông qua việc đạp chân giữ nhịp như đã nói ở trên.
  • Thay đổi vị trí của các nốt giai điệu lên hay xuống 1-2 quãng 8 so với bản nhạc gốc kèm theo âm lượng khác nhau ở từng vị trí quãng để tạo hiệu ứng (càng lên cao thì đánh càng to và ngược lại).
  • Thay đổi một phần tiết tấu, bố cục của giai điệu để tránh sự nhàm chán. Ví dụ: giai điệu có nhiều cụm 3 móc đơn liên tiếp thì có thể thay thế một vài cụm đó bằng cụm 3 móc liên ba móc đơn của đoạn nhạc.

Tuyển tập bí kíp giúp bạn chơi piano có hồn hơn ảnh 1

  • Thay đổi giọng của giai điệu bằng cách nâng hay hạ, thông thường là từ ½ đến 1 cung, được áp dụng khi: (1) muốn lặp lại một đoạn cao trào nào đó trong bài hát, thường là đoạn điệp khúc; và (2) bài hát được hát đi hát lại nhiều lần thì lần sau cùng có thể cân nhắc thay đổi giọng.
  • Thay đổi giọng từ giọng trưởng sang giọng thứ hay ngược lại (Lưu ý: chỉ áp dụng trong một số bài hát. Ví dụ: Thương nhau ngày mưa của Nguyễn Trung Cang).
  • Đánh rõ tiếng của giai điệu và phải giữ phím ngân đủ trường độ của giai điệu. Sau khi đánh và giữ đủ trường độ giai điệu và chuẩn bị đánh sang phím khác thì nhấc ngón lên không ghì giữ phím đã đánh để không làm bị lem âm thanh giữa hai nốt là nốt đã đánh và nốt sắp đánh.
  • Pedal phải được ngắt kịp thời và đúng lúc, đặc biệt là nên ngắt khi chuyển từ hợp âm này sang hợp âm kia để âm thanh của hợp âm trước và hợp âm sau không bị lem, hay khi nốt bass di chuyển theo bước lần liên tục bên tay trái, hay khi chập hợp âm liên tục bên tay phải thì nên tạm ngắt bàn phím để không bị ồn.

Tuyển tập bí kíp giúp bạn chơi piano có hồn hơn ảnh 2

  • Phải phối hợp hai tay nhịp nhàng cùng một lúc để tạo sự cân bằng. Khi ở một đoạn nhạc khá dài nào đó mà có ít hoặc không có nốt giai điệu thì tay phải có thể hoặc phụ đánh 1 phần âm hình đệm của tay trái hay cùng với tay trái tạo ra một đoạn chèn mà không phải đánh theo điệu nhạc tại khu vực trống đó, để cho bài nhạc thêm biến hóa, phong phú.
  • Ở những ô nhịp có nhiều khoảng trống do không có nốt giai điệu ví dụ như hết 1 câu hay 1 đoạn ở phần A, tay phải ngoài việc hỗ trợ phần đệm của tay trái thì còn có thể tạo các câu lót thông qua việc sử dụng kỹ thuật âm tô điểm ví dụ như âm vỗ, láy chùm, láy rền hay sử dụng kỹ thuật luyến để hỗ trợ cho giai điệu.
  • Xử lý độ vang của một vài âm nào đó nổi bật hơn các âm khác thông qua dấu nhấn (>) phím mạnh ở các phách mạnh và các phách mạnh vừa để tạo ra luồng sóng âm thanh hình sin mạnh nhẹ liên tục tạo ra sự du dương của giai điệu. Việc đánh mạnh nhẹ âm thanh không chỉ ở phần đánh giai điệu của tay phải mà phải được phụ họa thêm bởi phần đệm của tay trái. Tuy nhiên, lưu ý do tay trái đảm nhận chức năng đệm cho giai điệu ở tay phải nên cường độ âm thanh của tay trái phải nhỏ hơn của tay phải (một tám một mười). Đặc biệt, việc xử lý độ vang của một âm nào đó tăng lên dần dần và tempo dồn dập rất cần ở những đoạn điệp khúc cao trào, tuti, fill-in, tiết tấu móc kép và những chỗ trong bài nhạc mà nhạc sĩ cố ý muốn người chơi nhấn mạnh. Bên cạnh đó, cũng có trường hợp tùy theo nội dung ca từ mà người chơi phải đánh mạnh hay nhẹ phần giai điệu và phần đệm ở 1 đoạn nào đó theo ý đồ của nhạc sĩ sáng tác.
  • Có thể sử dụng dấu lặng (-) như là một cách để tách biệt từng phần của bản nhạc để tạo hiệu ứng khác biệt cho từng đoạn nhạc.

Tuyển tập bí kíp giúp bạn chơi piano có hồn hơn ảnh 3

  • Thay đổi liên tục các kỹ thuật ở tay phải (bao gồm chồng hợp âm,  tremolo quãng 3, 5, 8, tuti,…), thay đổi liên tục sắc thái của giai điệu để không bị lặp đi lặp lại;
  • Đánh chồng âm tay phải ở các quãng 3, 5 hay 8 ở các phần cao trào hay ở một đoạn giai điệu tiêu biểu nào đó trong bài hát để tạo độ dày của giai điệu.
  • Dùng các kỹ thuật như tremolo, glissando, staccato, legato để tạo thêm sắc thái cho phần giai điệu.
  • Phần bass tay trái cần di chuyển hợp lý từ hợp âm này sang hợp âm khác sao cho âm thanh được hòa quyện với nhau, trong một số trường hợp thì nên sử dụng hợp âm đảo để các nốt bass di chuyển liền bậc theo âm giai của bài hát hay di chuyển theo lối chromatic ½ cung hay di chuyển theo các nốt của hợp âm.
  • Thay đổi điệu nhạc khác cho bài hát mà trước đó nhiều người đã quen chơi ở một điệu nào đó rồi hay là trộn 2 kiểu đệm cũ và mới vào với nhau mặc dù tiết tấu của chúng khác nhau nhưng có thể kết hợp được với nhau (ví dụ như slow blue và slow rock, ballad và disco) trong cùng 1 bài nhạc.

Tuyển tập bí kíp giúp bạn chơi piano có hồn hơn ảnh 4

  • Trong đa số các trường hợp thì khi nốt giai điệu càng đi lên cao qua phía bên tay phải thì chơi giai điệu càng to vì có thể đó là phần cao trào hay là vì càng lên cao thì âm bass nhỏ đi và âm treb nhiều hơn và ngược lại khi nốt giai điệu xuống càng thấp thì chơi càng nhỏ lại vì nếu đánh mạnh sẽ bị ồn.
  • Không phải lúc nào cũng đánh ra điệu của bài hát cho toàn bộ bài hát. Ở phần A của bài hát thì có thể đệm âm hình không đầy đủ của điệu đã chọn ở phần đệm tay trái (ví dụ như điệu Slowrock), thay đổi thế bấm hợp âm (hợp âm đảo), dùng các hợp âm màu (khi hợp âm ngân dài 4 nhịp trở lên) để tạo sự đơn giản, chỉ khi đến phần B điệp khúc cao trào thì tay trái mới đệm đầy đủ âm hình của điệu.
  • Người chơi có thể tận dụng các nốt 2, 9, 7 (là các nốt có trong âm giai, có sử dụng hay không sử dụng đều vô hại) của bàn tay phải để tạo thêm màu sắc, tạo sức hút làm phong phú thêm cho phần đệm của bàn tay trái.
  • Người chơi có thể tận dụng các hợp âm màu ở những ô nhịp thích hợp trong bài hát ví dụ như Sus2, Sus4, các hợp âm át, các hợp âm tăng, giảm, hợp âm trưởng 7, hợp âm 9, 11, 13 để tạo thêm màu sắc của phần đệm tay trái thay vì chỉ sử dụng 6 hợp âm cơ bản mà thôi.
  • Người chơi có thể thay đổi hòa âm (tức là thay đổi các hợp âm của bài hát dựa theo các hợp âm song song, bà con họ hàng của các hợp âm đã chọn hay thay đổi hợp âm theo một phong cách chơi nhạc mới nào đó ví dụ như Blues Jazz) để làm mới cho bài hát.

Nếu chịu khó luyện tập thường xuyên cho đến khi thuần thục tất cả các kỹ thuật đã nói ở trên, bạn có thể phối hợp chúng nhịp nhàng với nhau tùy theo tính chất của bài hát, không gian chơi nhạc, phong cách chơi nhạc… và thể hiện những bản piano có hồn hơn, hấp dẫn hơn, lay động lòng người hơn.

Nguồn: Luật Sư Nguyễn Hữu Phước

Logo
Reset Password