Tìm hiểu cấu trúc của một bản nhạc

Mặc dù không có một quy tắc cố định nào trong việc soạn một bản nhạc dành cho piano, bạn cũng cần phải hình dung một cấu trúc cơ bản của bản nhạc để có thể hiểu rõ hơn về bản nhạc mà bạn định chơi, và giúp bạn tự tin hơn khi chơi bản nhạc đó. Nói chung, bản nhạc nào cũng phải tuân theo một số quy ước nhất định về kỹ thuật sáng tác. Tác giả của bản nhạc sẽ sử dụng một cách thích hợp các thành phần khác nhau tùy vào mục đích, tính chất, nội dung của bản nhạc và ý đồ của tác giả, từ đó giúp cho người nghe có thể hiểu và theo dõi bản nhạc một cách dễ dàng và thuận lợi nhất. Cùng Piano Sinh Viên tìm hiểu cấu trúc của một bản nhạc thông qua bài viết dưới đây nhé!

ĐOẠN DẠO ĐẦU

Thông thường, tác giả luôn muốn thu hút sự chú ý của người nghe ngay từ đầu và cố giữ cho người nghe tiếp tục thưởng thức bản nhạc cho đến cuối cùng, cho nên phần giới thiệu của bản nhạc thường được tác giả cố gắng soạn làm sao cho hấp dẫn và có thể gợi mở được về những gì đang sắp diễn ra và sẽ được trình bày sau đó. Do đó, đoạn dạo đầu sẽ giới thiệu qua về thể loại của bản nhạc (ví dụ như bản nhạc đó là nhạc đỏ, bolero Nam Bộ, hay nhạc Tây Nguyên chẳng hạn), nhịp điệu chính của bản nhạc là gì (ví dụ đó là điệu ballad buồn, hay là điệu pop rock sôi động), chủ đề chính của bản nhạc về đề tài gì.

Tuy nhiên, thường thì tác giả sẽ không bày ra hết mọi thứ mà tác giả muốn gửi gắm vào trong bản nhạc ở ngay đoạn dạo đầu này mà sẽ chỉ đưa ra một vài gợi ý để kích thích sự tò mò của người nghe khiến họ tiếp tục lắng nghe phần kế tiếp của bản nhạc.

Tìm hiểu cấu trúc của một bản nhạc ảnh 1

ĐOẠN PHÂN KHÚC

Đoạn phân khúc là nơi để tác giả nói về phần lời chính của bản nhạc với mục đích truyền tải nội dung chủ đề của bản nhạc đến người nghe. Một bản nhạc có thể có nhiều đoạn phân khúc tùy theo ý định của tác giả. Độ dài và số lượng các câu có trong từng đoạn phân khúc cũng có thể khác nhau, nhưng thường phải có từ hai câu trở lên. Đoạn phân khúc sẽ mở đầu câu chuyện mà tác giả muốn kể đến cho người nghe.

Lưu ý, đoạn phân khúc là đoạn bắt buộc phải có trong một bản nhạc bạn nhé.

ĐOẠN TRƯỚC KHI VÀO ĐIỆP KHÚC

Tùy vào ý đồ của tác giả mà một đoạn trước khi vào điệp khúc sẽ được tác giả đưa vào, đó thường sẽ là một đoạn ngắn hơn đoạn phân khúc đứng trước nó và đoạn điệp khúc đứng phía sau nó. Mục đích của đoạn này là giúp cho việc chuyển tiếp từ đoạn phân khúc vào đoạn điệp khúc được trơn tru, mượt mà cũng như giúp cho người nghe có thời gian để chuẩn bị vào đoạn điệp khúc một cách hào hứng.

Lưu ý, đoạn này không phải là đoạn bắt buộc phải có trong một bản nhạc nhưng nếu tác giả biết cách soạn thì nó sẽ là một điểm nhấn đáng chú ý của bản nhạc.

Tìm hiểu cấu trúc của một bản nhạc ảnh 2

ĐOẠN ĐIỆP KHÚC

Phần tiếp theo của bản nhạc chính là đoạn điệp khúc, đây có thể được xem như là điểm cao nhất về cảm xúc của bản nhạc, chứa đựng nhiều năng lượng hơn đoạn phân khúc và có thể nói là đoạn hay nhất của bản nhạc.

Đoạn điệp khúc là phần đáng nhớ nhất của bản nhạc một phần bởi vì nó được lặp đi lặp lại nhiều lần và có chứa một điểm níu chân người nghe. Điểm níu chân người nghe đó có thể là một yếu tố âm nhạc đơn giản chẳng hạn như là một đoạn riff hoặc một giai điệu nào đó cực kỳ dễ nhớ và hấp dẫn, hoặc có thể là một dòng lời nào đó có trong đoạn điệp khúc.

Thông thường, lời của đoạn điệp khúc sẽ không thay đổi, nhưng để làm cho người nghe ngạc nhiên, tác giả có thể thêm vào những nội dung mới, thay đổi lời của bản nhạc hoặc cấu trúc của đoạn điệp khúc khi bài nhạc tiến triển.

ĐOẠN CHUYỂN ĐOẠN (GIANG TẤU)

Đoạn chuyển đoạn là quá trình chuyển đổi từ phần cuối của đoạn điệp khúc đến phần đầu của đoạn phân khúc tiếp theo của bản nhạc. Phần chuyển đoạn này có thể là một giai điệu, một ca từ nào đó hoặc có thể chứa đựng cả hai yếu tố nêu trên.

Phần chuyển đoạn thường có độ dài bằng với một đoạn tiêu biểu nào đó của bản nhạc và sẽ dài hơn đoạn dạo đầu với độ dài thường là chẵn từ 8, 12, 16, 32 ô nhịp.

Tìm hiểu cấu trúc của một bản nhạc ảnh 3

ĐOẠN CẦU NỐI (CHUYỂN TIẾP CUỐI BÀI)

Đoạn cầu nối thường xuất hiện sau đoạn điệp khúc thứ hai và có chức năng như một dạng chuyển tiếp, hay nói cách khác, nó được xem như là phần chuyển tiếp nằm ở phần gần cuối của bản nhạc và chỉ xuất hiện duy nhất một lần ở vị trí đó. Theo một cách nào đó, đoạn cầu nối đóng vai trò như là ‘cầu nối’ giữa đoạn điệp khúc thứ hai và đoạn điệp khúc thứ ba của bản nhạc. Bằng cách thêm đoạn cầu nối vào bản nhạc, tác giả muốn cho người nghe không cảm thấy bị nhàm chán bởi sự lặp đi lặp lại quá nhiều lần của đoạn điệp khúc.

Xin lưu ý, đây không phải là thành phần bắt buộc phải có trong một bản nhạc và bạn thường chỉ gặp chúng trong các bản nhạc có cấu trúc đơn giản chỉ bao gồm đoạn phân khúc A và đoạn điệp khúc B mà thôi. Bên cạnh đó, đoạn cầu nối cũng giúp lấy đà để từ đó đi vào đoạn điệp khúc cuối một cách mạnh mẽ khi tác giả có chủ ý muốn chuyển bản nhạc sang một tông giọng khác, thường là sẽ cao hơn tông giọng hiện tại từ 0.5 cung cho đến 1 cung.

ĐOẠN KẾT THÚC

Có nhiều cách để bạn có thể hoàn thành chơi một bản nhạc. Đoạn kết thúc là đoạn xuất hiện sau cùng của bản nhạc với độ dài thường là sẽ gần bằng với đoạn dạo đầu. Đoạn kết thúc có thể chỉ là sự lặp lại đoạn cuối cùng của bản nhạc để kết trọn vẹn, hoặc nhiều khi tác giả lại muốn kết bằng một tiếng vang mạnh mẽ đột ngột nào đó để chấm dứt ngay, hay có thể đó chỉ là mốt cái kết lửng nhằm tạo ra sự nuốt tiếc cho người nghe về một vấn đề gì đó chưa được giải quyết trong bản nhạc.

Hy vọng những chia sẻ trong bài viết đã giúp bạn đọc yêu nhạc hiểu về cấu trúc của một bản nhạc. Chúc các bạn thành công trên con đường âm nhạc của mình!

Logo